/uploaded/page-banner/Untitled-2.jpg

Dự án “Chỉnh lý, nghiên cứu, đánh giá giá trị và lập hồ sơ khoa học khu di tích Hoàng Thành Thăng Long, năm 2018

20/01/2020

Thông tin dự án

I. MỤC TIÊU CỦA DỰ ÁN NĂM 2018 
Mục tiêu của Dự án năm 2018 tập trung giải quyết các nội dung cơ bản sau:
 a) Duy trì tốt công tác bảo vệ, bảo quản di vật đang lưu giữ tại các kho trong khu Thành cổ Hà Nội;
b) Rà soát và xử lý tất cả những công việc còn tồn đọng, đẩy mạnh nghiên cứu so sánh, thu thập tư liệu để tập trung hoàn thành công tác nghiên cứu phân loại nhóm loại hình theo nguồn gốc, niên đại đối với các nhóm di vật chưa có đủ kiện tư liệu nghiên cứu phân định, đồng thời chuẩn bị tốt các điều kiện (tư liệu, mặt bằng) để có thể đẩy nhanh tiến độ phân loại chỉnh lý chi tiết vào năm 2019.
c) Tổ chức thực hiện tổng thể, đồng bộ trong nghiên cứu, phân loại di vật của khu di tích Hoàng thành Thăng Long và khu vực xây dựng Nhà Quốc hội trên 4 lĩnh vực chính. Đó là Vật liệu kiến trúc, Đồ gốm sứ, Đồ sành và Đồ kim loại, nhuyễn thể theo kế hoạch năm 2018, theo phương pháp và qui trình phân loại các loại hình di vật của khu di tích Hoàng thành Thăng Long nhằm phân định loại hình học theo nguồn gốc, niên đại và lựa chọn di vật mẫu; Hệ thống hóa tư liệu loại hình học, lập bảng thống kê số lượng hiện vật, làm hồ sơ tư liệu về di vật mẫu (ghi chép, đo vẽ, chụp ảnh, lập phiếu di vật)... để phục vụ tốt cho công tác lập hồ sơ khoa học về di vật;
d) Tổ chức nghiên cứu, phân loại, chỉnh lý các loại hình di vật di chỉ Gò Cây Me (Bình Định) nhằm hoàn thiện hồ sơ tư liệu về di vật (ghi chép, đo vẽ, chụp ảnh, lập phiếu di vật các loại hình di vật mẫu)... để phục vụ cho công tác xây dựng Báo cáo kết quả khai quật chính thức của di tích theo qui định;
e) Tổ chức nghiên cứu so sánh, thu thập tư liệu bên ngoài khu di tích Hoàng thành Thăng Long thông qua chương trình điều tra, khai quật, nghiên cứu khảo cổ học nhằm thu thập cơ sở dữ liệu, hệ thống hóa tư liệu phục vụ hiệu quả, thiết thực cho công tác nghiên cứu, phân tích so sánh, đánh giá giá trị về đặc trưng, niên đại, nguồn gốc, tính chất, chức năng... của di tích, di vật khu di tích Hoàng thành Thăng Long;
g) Biên soạn và xuất bản Thông báo khoa học Kinh thành cổ Việt Nam công bố về kết quả khai quật, nghiên cứu so sánh thực hiện trong năm 2018.
h) Tổ chức bàn giao toàn bộ di vật đồ gốm sứ Việt Nam thời Lê Trung hưng khu ABCD và khu E, Gạch khu ABCD và hệ thống hồ sơ khoa học đã hoàn thành trong năm 2015-2016 và năm 2017-2018 cho Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội quản lý và phát huy giá trị nếu Hà Nội sẵn sàng tiếp nhận.
II. KẾT QUẢ THỰC HIỆN DỰ ÁN NĂM 2018
1. Tổ chức bảo vệ, bảo quản di vật tại các kho trong khu Thành cổ Hà Nội 
1.1. Về công tác bảo vệ di vật tại các kho 
Phối hợp với Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội thực hiện tốt công tác bảo vệ đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho di vật tại các kho số 4 Nguyễn Tri Phương và số 5 Hoàng Diệu - khu Thành cổ Hà Nội.
1.2. Về công tác bảo quản di vật 
Đã tiến hành thực hiện những công việc bảo quản cấp thiết di vật tại các kho trong khu Thành cổ Hà Nội theo đúng nội dung, kế hoạch đặt ra, cụ thể: 
- Tổ chức kiểm tra, đánh giá tình trạng bảo quản và xử lý bảo quản các di vật tại các kho; 
- Tiếp tục xử lý bảo quản di vật kim loại, đồ gỗ và xương động vật theo qui trình bảo quản theo định kỳ. 
2. Tổ chức thực hiện công tác chỉnh lý, nghiên cứu di vật của khu di tích Hoàng thành Thăng Long tại khu Thành cổ Hà Nội 
2.1. Phân loại, chỉnh lý di vật vật liệu kiến trúc
Theo kế hoạch năm 2018, Dự án sẽ tập trung (1) Nghiên cứu, phân loại niên đại nhóm loại hình ngói của khu ABCD với số lượng 2.710 két và (2) Tổ chức phân loại cơ bản 4.000 két/8.110 két hiện vật vật liệu kiến trúc của khu E, khu vực xây dựng Nhà Quốc hội. 
Viện đã hoàn thành 100% khối lượng công việc như kế hoạch đã đặt ra. 
2.2. Phân loại, chỉnh lý đồ gốm sứ 
Theo nội dung, kế hoạch năm 2018, Dự án tập trung tổ chức thực hiện các nội dung công việc
2.3. Phân loại, chỉnh lý đồ sành 
Năm 2018, Dự án tiếp tục tổ chức thực hiện và phấn đấu hoàn thành dứt điểm việc phân loại cơ bản đồ sành của khu E với số lượng 3.568 két. 
Dự án đã hoàn thành xuất sắc toàn bộ khối lượng công việc lớn, phức tạp và khó nêu trên, đáp ứng mục tiêu kế hoạch đề ra. 
2.4. Phân loại, chỉnh lý đồ kim loại 
Năm 2018, Dự án đã hoàn nhiệm vụ nghiên cứu, phân loại và thiện hồ sơ tiền kim loại rời bảo quản tại kho số 5 Hoàng Diệu theo đúng tiến độ và mục tiêu đề ra, cụ thể như sau: 
- Xử lý bảo quản và nghiên cứu, làm hồ sơ tư liệu 130/861 di vật đồ kim loại;
- Nghiên cứu so sánh, xác định loại hình, chức năng, niên đại của đồ kim loại;
- Nghiên cứu so sánh, xác định giống loài, nguồn gốc và đánh giá giá trị bước đầu về đồ nhuyễn thể.
- Hoàn thiện hồ sơ tư liệu 520 tiền kim loại đã phân loại năm 2017, cụ thể gồm các nội dung: Chụp ảnh, dập chữ Hán, làm phiếu đăng ký hiện vật;
- Viết báo cáo kết quả thực hiện của công việc năm 2018.
2.5. Sắp xếp hệ thống các loại hình di vật đã hoàn thành công tác phân loại chỉnh lý năm 2015 – 2017
Kho số 4 Nguyễn Tri Phương và số 5 Hoàng Diệu là nơi đang lưu trữ toàn bộ hiện vật của khu di tích Hoàng thành Thăng Long (khu ABCD) và khu vực xây dựng Nhà Quốc hội (khu E) với khối lượng rất lớn. Do diện tích rất hạn chế, nên tại các kho này đều không đủ mặt bằng để Dự án có thể tổ chức phân loại di vật. Vì vậy, trong 3 tháng đầu năm, để có thể đảm bảo điều kiện tối thiểu làm việc ở đây, Dự án đã hoàn thành xuất sắc công tác sắp xếp lại mặt bằng toàn bộ di vật đã phân loại chỉnh lý năm 2015 - 2017 với khối lượng công việc rất lớn, cụ thể:
- Di chuyển và sắp xếp lại: 1.025 két hiện vật đồ gốm sứ Việt Nam thời Lê Trung hưng khu ABCDE; 
- Di chuyển và sắp xếp lại: 2.166 két hiện vật gạch khu ABCD và 1.209 két bao nung gốm của 5 khu ABCDE; 
- Dọn mặt bằng khu vực phân loại đồ gốm sứ và đồ sành tại kho số 5 Hoàng Diệu và phân loại vật liệu kiến trúc tại kho số 4 Nguyễn Tri Phương; 
- Điều chỉnh, lắp đặt lại hệ thống giá sắt bảo quản hiện vật tại 2 kho để lấy mặt bằng phục vụ cho công tác phân loại. 
3. Tổ chức phân loại chỉnh lý chi tiết di vật và hoàn thiện hồ sơ khoa học của di chỉ Gò Cây Me khai quật năm 2017
Theo kế hoạch nghiên cứu so sánh năm 2017, Dự án đã triển khai cuộc khai quật tại di chỉ Gò Cây Me (xã Nhơn Mỹ, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định).
Để hoàn thiện hồ sơ khai quật của các di tích nêu trên theo qui định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Giấy phép khai quật và Qui chế khai quật thăm dò khảo cổ), Dự án sẽ triển khai công tác phân loại chỉnh lý di vật, hoàn thiện hệ thống tư liệu khai quật, lập hồ sơ tư liệu (đo vẽ, chụp ảnh, lập phiếu di vật, làm hồ sơ tư liệu ảnh, bản vẽ...) và viết Báo cáo chính thức kết quả khai quật của di tích.
Theo đó, Dự án đã hoàn thành công tác phân loại chỉnh lý di vật của di chỉ, lựa chọn 324 hiện vật mẫu và đã hoàn thành việc lập hồ sơ tư liệu hiện vật (đo vẽ, chụp ảnh, làm phiếu hiện vật...) cũng như hoàn thiện Báo cáo chính thức kết quả khai quật di tích theo đúng kế hoạch đặt ra. 
4. Nghiên cứu so sánh, thu thập tư liệu phục vụ nghiên cứu, đánh giá giá trị và lập hồ sơ khoa học khu di tích Hoàng thành Thăng Long
Theo kế hoạch của Dự án Chỉnh lý năm 2018, Viện đã tiến hành điều tra, khai quật di chỉ lò gốm Gò Cây Me (Bình Định) lần thứ 2 với mục tiêu: Nghiên cứu đặc trưng loại hình sản phẩm, nghiên cứu kỹ thuật sản xuất gốm qua lò nung và dụng cụ sản xuất gốm, thu thập tư liệu để tiếp tục làm sáng rõ vai trò của gốm Bình Định dưới vương triều Vijaya. 
Trong tháng 5 và tháng 6/2018, Viện Nghiên cứu Kinh thành đã phối hợp với Bảo tàng Bình Định khai quật di chỉ Gò Cây Me với diện tích trên 100m2. Kết quả khai quật Gò Cây Me đã tiếp tục thu được nhiều tư liệu khoa học mới, đáp ứng tốt mục tiêu đặt ra, thể hiện trên mấy phương diện chính sau:
- Khẳng định Gò Cây Me là một trung tâm sản xuất gốm lớn của Vương quốc Champa tại Bình Định, có niên đại vào cuối thế kỷ 14 đầu thế kỷ 15. Đặc biệt, đây là trung tâm chuyên sản xuất nhiều đồ gốm cao cấp để phục vụ xuất khẩu. Qui mô và chất lượng sản phẩm cho phép suy đoán rằng, đây là khu lò có thể được quản lý, tổ chức sản xuất bởi triều đình Vijaya, dạng quan xưởng.
- Kết quả khai quật di chỉ lò gốm Gò Cây Me đã cung cấp cơ sở khoa học tin cậy để xác định nguồn gốc nơi sản xuất, niên đại đồ gốm Bình Định phát hiện tại khu di tích Hoàng thành Thăng Long, đồng thời còn góp phần làm sáng tỏ lịch sử phát triển cũng như nguồn gốc của đồ gốm Bình Định trong lịch sử văn hoá Champa. 
5. Tổ chức lập hồ sơ tư liệu: 
Công tác lập hồ sơ tư liệu năm 2018, tập trung vào 2 nội dung: (1) Hệ thống hóa tư liệu di vật khu di tích Hoàng thành Thăng Long và (2) làm hồ sơ tư liệu. Trong năm 2018, Dự án đã hoàn thành công tác lập hồ sơ tư liệu theo đúng kế hoạch. 
III. KẾT LUẬN 
Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Dự án Chỉnh lý năm 2018 tại khu di tích Hoàng thành Thăng Long vốn có rất nhiều tính phức tạp, điều kiện làm việc còn có quá nhiều khó khăn, nhân lực còn thiếu, nhưng được sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên của Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, của các cơ quan giúp việc cho Chủ tịch, cùng với sự quyết tâm phấn đấu của Ban Lãnh đạo và toàn thể cán bộ, nên Viện Nghiên cứu Kinh thành đã không ngừng nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn, tăng cường đẩy nhanh tiến độ, chất lượng công việc, đồng thời thực hiện tốt kỷ luật lao động, làm tăng giờ làm việc…
Nhờ những nỗ lực nêu trên, Viện Nghiên cứu Kinh thành cơ bản đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ của Dự án Chỉnh lý năm 2018 theo đúng kế hoạch, tiến độ, đảm bảo tính hiệu quả, đáp ứng tốt các mục tiêu của Dự án đã được phê duyệt.

Các tin khác