/uploaded/page-banner/Untitled-1.jpg

Báu vật của kinh thành Thăng Long và không gian trưng bày đặc biệt

31/01/2020
(ĐSPL) - Sau gần 4 năm miệt mài làm việc, các nhà khoa học của trung tâm Nghiên cứu Kinh thành (viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) đã hoàn thành khu trưng bày Những khám phá khảo cổ học dưới lòng đất nhà Quốc hội.
Đây cũng được xem là bảo tàng Khảo cổ học đầu tiên tại Việt Nam. Khu trưng bày đã chính thức đi vào hoạt động, phục vụ nhân dân từ ngày 19/5 vừa qua.
 

Không gian khu trưng bày dưới tầng hầm tòa nhà Quốc hội - Ảnh: Trung tâm Nghiên cứu Kinh thành cung cấp.
Công sức của gần 10 năm miệt mài…
Cách đây gần 10 năm (năm 2008), trước khi triển khai xây dựng công trình nhà Quốc hội, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức thực hiện dự án Khai quật khảo cổ học và xử lý di dời di tích, di vật khu vực xây dựng nhà Quốc hội.

Đây là cuộc khai quật có quy mô lớn trong diện tích 14.200m2. Kết quả khai quật đã phát hiện được 140 di tích cùng hàng chục ngàn di vật của nhiều thời kỳ nằm chồng xếp lên nhau, minh chứng sinh động cho lịch sử phát triển liên tục, lâu dài của khu trung tâm hoàng thành Thăng Long qua 1.300 năm, kéo dài từ thời tiền Thăng Long (thế kỷ VII-X) đến thời kỳ Thăng Long (thế kỷ XIXVIII).

Đồng thời các chuyên gia xác định rõ, khu vực xây dựng nhà Quốc hội là một bộ phận quan trọng nằm ở phía tây nam Cấm thành của kinh đô Thăng Long xưa. Nhằm tạo nên sự kết nối hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, Đảng và Nhà nước đã có chủ trương dành một phần không gian của tòa nhà Quốc hội để trưng bày một số loại hình di tích, di vật tiêu biểu khai quật được (cụ thể là dành 2 tầng hầm phía Đông nhà Quốc hội với diện tích 3.700m2 để làm khu trưng bày).

Trao đổi với PV báo ĐS&PL về quá trình thực hiện dự án, PGS.TS Bùi Minh Trí, Giám đốc trung tâm Nghiên cứu Kinh thành xúc động: “Từ khi tiến hành khai quật khảo cổ, cho tới khi hoàn tất dự án trưng bày, các cán bộ của viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam đã mất gần chục năm miệt mài nghiên cứu, hợp tác với các chuyên gia quốc tế mới hoàn thành được khối lượng công việc đồ sộ ấy”.

Chị Lê Minh Trà, cán bộ phòng Khoa học, trung tâm nghiên cứu Kinh thành thổ lộ: “Dự án này không chỉ tạo nên hình ảnh biểu trưng độc đáo cho sự tiếp nối, tôn vinh giá trị truyền thống của tòa nhà Quốc hội, mà còn góp phần quan trọng trong việc minh chứng sâu hơn giá trị của khu Di sản hoàng thành Thăng Long”.

Khu trưng bày có gì đặc biệt?

 

Một số di vật được trưng bày tại đây - Ảnh: Trung tâm Nghiên cứu Kinh thành cung cấp.

Khu trưng bày khảo cổ dưới lòng tòa nhà Quốc hội được xem là bảo tàng khảo cổ học đầu tiên ở Việt Nam. Không gian trưng bày gồm 2 tầng hầm phía Đông nhà Quốc hội. Khu trưng bày được cấu trúc theo lát cắt địa tầng khảo cổ, theo diễn biến thời gian từ xưa lại gần và nội dung được thể hiện lồng ghép, xen cài giữa di tích và di vật, trong đó, di tích là “hồn cốt” của khu trưng bày.

Chia sẻ về những điểm đặc biệt trong việc bố trí các di vật trong khu trưng bày, PGS. TS Bùi Minh Trí giới thiệu: “Khu trưng bày được chia làm 2 phần. Tầng hầm 2 (có diện tích gần 2.000m2) trưng bày các di vật thời kì tiền Thăng Long (thế kỷ VII-X). Đây là thời kỳ trước khi xây dựng kinh đô Thăng Long, gồm thời Đại La (thế kỷ VII-IX) và thời Đinh - Tiền Lê (thế kỷ X).

Các di tích nền móng kiến trúc cùng giếng nước, mộ ngựa, xâu tiền... của các thời kỳ được tái tạo trưng bày dưới mặt sàn, giống như công trường khai quật. Bên trên là các loại hình di vật được trưng bày kết hợp với hình ảnh, ánh sáng và media. Đầu phía Bắc khu trưng bày là không gian tương tác, nơi công chúng, đặc biệt là trẻ em được tự do khám phá và trải nghiệm về khảo cổ học”.

PGS. TS Bùi Minh Trí cho biết thêm: “Tầng hầm 1 (có diện tích khoảng 1.700m2) là nơi giới thiệu các di tích, di vật từ thời Lý, Trần, Lê được trưng bày bên trong không gian của một di tích kiến trúc cung điện thời Lý, được tái tạo dưới mặt sàn giống như bối cảnh khai quật.

Mặt bằng kiến trúc được trình diễn bằng màu sắc của 42 đèn cột ánh sáng lớn, gợi mở cho công chúng về hình thái kiến trúc cung điện thời Lý. Thêm vào đó là những sắc thái độc đáo của bộ mái qua các loại ngói lợp được trưng bày ngay trong lòng kiến trúc.

Lịch sử vàng son của kinh đô Thăng Long thời Lý được diễn giải sinh động qua một số di tích, di vật tiêu biểu, đặc sắc như: Đầu rồng, giếng nước... kết hợp với phong cách trình diễn mapping, media, đồ họa và ánh sáng hiện đại. Khách tham quan cũng có thể xem giới thiệu về hình thái kiến trúc cung điện thời Lý qua kết quả khai quật, nghiên cứu khảo cổ học qua phòng chiếu phim 60 chỗ ngồi ở phía Bắc khu trưng bày”.

Khách tham quan khi tới đây còn rất ấn tượng với hai bức tranh tường đặc sắc, có kích thước lớn, được lắp ghép từ chính mảnh vỡ của các loại gạch ngói khai quật được tại khu di tích. Nó chứa đựng những thông điệp của lịch sử xây dựng Kinh đô Thăng Long. Đó là bức tranh Rồng bay và Bình minh Thăng Long do nữ tác giả Bùi Thu Trang sáng tác.

Bức Rồng bay lấy cảm hứng từ việc vua Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long. Còn bức Bình minh Thăng Long được lấy cảm hứng từ hình tượng lá đề và đầu ngói ống trang trí hoa sen lợp trên mái kiến trúc cung điện thời Lý.

Tất cả biểu trưng cho sự tỏa sáng rực rỡ của nền văn hóa Đại Việt. Được biết, khu trưng bày dưới 2 tầng hầm được kết nối lộ trình tham quan với khu trưng bày lịch sử truyền thống Quốc hội tại tầng 1 nhằm tạo nên một hình ảnh rất tuyệt vời về sự tiếp nối, sự kế thừa lịch sử truyền thống, đem lại hình ảnh độc đáo và giàu tính sáng tạo cho tòa nhà Quốc hội.

Kể lịch sử bằng khảo cổ học

PGS.TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là một trong những người đầu tiên tham quan khu trưng bày. Chia sẻ với báo chí, ông bày tỏ cảm xúc: “Chúng ta sẽ cảm thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa cuộc sống và hiện vật. Chính điều đó làm cho bảo tàng thành công. Khi tham quan khu trưng bày này, tôi thấy rất xúc động. Xúc động thật sự vì chúng ta đã kể những câu chuyện lịch sử bằng khảo cổ học rất hay”.

 
PHẠM THIÊU
Bình luận:()

Các tin khác

Khảo sát “đồ ngự dụng” thời Lê sơ

Khảo sát “đồ ngự dụng” thời Lê sơ

10/05/2022
Tọa đàm khoa học quốc tế “Gốm ngự dụng Hoàng cung Thăng Long” do Viện Nghiên cứu kinh thành (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã ...

“DẤU ẤN VÕ VĂN KIỆT” VỚI KHẢO CỔ HỌC

23/11/2022
PGS.TS.Lại Văn Tới Chi bộ Viện Nghiên cứu Kinh thành Năm nay cả nước ta tưng bừng kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh của đồng chí Võ ...
Công bố kết quả khai quật di chỉ Óc Eo

Công bố kết quả khai quật di chỉ Óc Eo

10/05/2022
Ngày 25/3, tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, các kết quả nghiên cứu khảo cổ học tại di chỉ Óc Eo - Ba ...
Những phát hiện khảo cổ mới làm sống dậy ký ức vàng son của nền văn hóa Óc Eo

Những phát hiện khảo cổ mới làm sống dậy ký ức vàng son của nền văn hóa Óc Eo

10/05/2022
Kết quả thực hiện đề án khảo cổ học văn hóa Óc Eo qua ấn phẩm "Văn hóa Óc Eo - những phát hiện mới khảo ...
Sáng rõ dần văn hóa Óc Eo

Sáng rõ dần văn hóa Óc Eo

10/05/2022
Năm 1944, sau cuộc khai quật tại cánh đồng Óc Eo (tỉnh An Giang) của nhà khảo cổ học Pháp Louis Malleret, nền văn hóa Óc ...
Viện nghiên cứu Kinh thành: Giải mã kiến trúc cung điện thời Lê sơ từ tư liệu khảo cổ Hoàng thành Thăng Long

Viện nghiên cứu Kinh thành: Giải mã kiến trúc cung điện thời Lê sơ từ tư liệu khảo cổ Hoàng thành Thăng Long

10/05/2022
Sáng 12/11, Viện Nghiên cứu Kinh thành tổ chức toạ đàm “Nhận diện hình thái kiến trúc cung điện Việt Nam thời Lê sơ”
Hình ảnh điện Kính Thiên đang hiện dần lên

Hình ảnh điện Kính Thiên đang hiện dần lên

10/05/2022
Điện Kính Thiên trong Cấm thành Thăng Long được xem là biểu trưng của quyền lực của triều đình, biểu trưng nổi bật của khu di ...
Vẽ lại điện Kính Thiên thời Lê Sơ

Vẽ lại điện Kính Thiên thời Lê Sơ

10/05/2022
Nghiên cứu của Viện Nghiên cứu kinh thành được công bố hôm nay (12.11) vẽ lại hình ảnh điện Kính Thiên thời Lê Sơ. Hiện điện chỉ còn ...